PSU-calculator: benodigd vermogen berekenen

Een PSU-calculator, ook wel voedingscalculator genoemd, bepaalt welk vermogen de voeding (PSU, Power Supply Unit) van je pc moet hebben. Kies de klasse van je CPU en grafische kaart of vul hun wattage uit de specificaties in, stel je moederbord, opslag, koeling en randapparatuur in en bekijk het aanbevolen wattage. De calculator toont ook de typische belasting tijdens het gamen, de piekbelasting en de belasting van de aanbevolen voeding. Alles werkt in je browser, zonder download of account. Er wordt niets opgeslagen: alleen je instellingen staan in de adresbalk en met de knop ‘Configuratie delen’ kopieer je die link.

Tel het piekvermogen van alle onderdelen op, voeg 25 % reserve toe en rond af naar het eerstvolgende gangbare vermogen. Een voorbeeld met een middenklasse-CPU en middenklasse-videokaart: CPU 140 W plus videokaart 220 W plus moederbord 45 W plus accessoires 51 W is samen 456 W piekbelasting. Met 25 % reserve is dat 570 W, afgerond op 600 W. Zo rekent de voedingscalculator precies; alle aannames staan verderop op de pagina.

Het nominale vermogen staat op het typeplaatje aan de zijkant van de voeding of in de specificaties van het model. Vul het in het optionele veld voor je huidige voeding in (100 tot 3000 W). De calculator vergelijkt het met de piekbelasting van je configuratie en de gekozen marge. Je krijgt een van drie resultaten: de voeding volstaat met marge, ze volstaat voor de piekbelasting maar niet met de gekozen marge, of ze is te klein. Voor het middelste resultaat mag de piekbelasting hoogstens 90 % van het nominale vermogen bereiken; ligt ze hoger, dan geldt de voeding als te klein. De calculator leest je hardware niet uit en rekent alleen met de gegevens die je invult.

Dat hangt af van de grafische kaart. Met een middenklasse-CPU en een middenklasse-grafische kaart raadt de calculator 600 W aan; 650 W biedt dan voldoende marge. Met een high-end grafische kaart komt de aanbeveling uit op 700 W: een voeding van 650 W kan de piekbelasting van 556 W nog aan, maar met slechts ongeveer 17 % marge in plaats van 25 %. Met een topmodel grafische kaart is het 1000 W. Vul je onderdelen en helemaal onderaan het vermogen van je voeding in. Dan zie je meteen of die voldoet.

Met een middenklasse-CPU en de overige standaardinstellingen adviseert de calculator 600 W voor een middenklasse-grafische kaart (tot ca. 220 W), 700 W voor een high-endkaart (tot ca. 320 W), 1000 W voor een topmodel (tot ca. 450 W) en 1200 W voor een enthousiastelingenkaart (tot ca. 600 W). Met een instap-CPU en instapgrafische kaart volstaat 400 W. De volledige tabel staat in het gedeelte Voorbeeldresultaat.

In het gegevensblad van de fabrikant. Zoek bij grafische kaarten naar Total Graphics Power (TGP) of Total Board Power (TBP). Bij processors telt niet de TDP, maar het hoogste langdurige vermogen: bij Intel de Maximum Turbo Power, bij AMD de PPT. Bij AMD-desktopmodellen is de PPT meestal 1,35 keer de TDP; een processor met een TDP van 105 W mag dus ongeveer 142 W verbruiken. Vul deze waarde in het veld onder de CPU-keuze in.

20 tot 30 % boven de piekbelasting is gebruikelijk. De calculator gebruikt standaard 25 %. Bij een piekbelasting van 456 W geeft 20 % reserve 547 W (afgerond 550 W), 25 % geeft 570 W en 30 % geeft 593 W (beide afgerond 600 W). Meer reserve is zinvol als je later een krachtigere grafische kaart wilt installeren of je voeding al enkele jaren oud is, want voedingen verliezen na verloop van tijd wat vermogen.

Nee, een voeding levert alleen wat de pc vraagt. Bij een lage belasting werkt ze wel iets minder efficiënt: volgens de certificering behaalt een Gold-voeding bij 20 % belasting minstens 87 % efficiëntie en bij 50 % belasting minstens 90 %. Het verschil bedraagt enkele watt. Voedingen werken het efficiëntst bij een belasting tussen 40 en 60 %. Daarom toont de calculator hoe je gebruikelijke belasting zich verhoudt tot het nominale vermogen van de aanbevolen voeding.

De niveaus geven het minimale rendement van de voeding aan: bij 50 % belasting is dat 85 % (Brons), 88 % (Zilver), 90 % (Goud), 92 % (Platina) en 94 % (Titanium). De rest gaat verloren als warmte. Een voeding met een rendement van 90 % die 400 W levert, verbruikt ongeveer 444 W uit het stopcontact. Voor de meeste gaming-pc’s is Goud een goede middenweg; Platina en Titanium lonen vooral bij zeer lange gebruiksduur.

Het vermogen dat uit het stopcontact wordt gehaald, is de typische belasting gedeeld door het rendement. Bij een middenklasse-pc met een typische belasting van 376 W en een Gold-voeding (90 % bij 50 % belasting) is dat ongeveer 418 W. Met een Bronze-voeding (85 %) zou dat 442 W zijn: 24 W meer die als warmte verloren gaat. De calculator toont deze schatting voor de gekozen efficiëntieklasse. Met een energiemeter meet je nauwkeuriger. Voor de kosten geldt: als een pc dag en nacht draait met gemiddeld 100 W, verbruikt hij 876 kWh per jaar. Bij 0,30 € per kWh kost dat ongeveer 263 €. Met je eigen waarden kun je dit narekenen in de stroomkostencalculator.

Moderne grafische kaarten verbruiken gedurende fracties van een milliseconde aanzienlijk meer stroom dan hun nominale vermogen. Een te krap bemeten voeding schakelt dan uit, waarna de pc zonder foutmelding opnieuw opstart. Voedingen volgens ATX 3.x zijn hiervoor ontworpen en moeten pieken tot 200 % van het nominale vermogen aankunnen. De calculator toont deze melding vanaf een grafische kaart van 220 W. Als je een oudere voeding behoudt, kun je de reserve beter op 30 % zetten.

Meestal wel. Overklokken verhoogt het verbruik sneller dan de kloksnelheid, omdat ook de spanning stijgt. De calculator vermenigvuldigt het verbruik van de CPU en grafische kaart bij licht overklokken met 1,15 en bij sterk overklokken met 1,35. In het voorbeeld van een high-end-pc stijgt de piekbelasting van 805 W zonder overklokken naar 903 W bij licht en 1033 W bij sterk overklokken. Het aanbevolen vermogen blijft 1200 W en stijgt bij sterk overklokken naar 1300 W. Met 30 % reserve zou dat zelfs 1600 W zijn.

Dit is een schatting op basis van vermelde aannames, geen meting. Met categorieën valt het resultaat aan de veilige kant; met exacte waarden uit de specificaties van de CPU en grafische kaart wordt het nauwkeuriger. De kwaliteit en veroudering van de voeding en de werkelijke belasting door je toepassingen worden niet meegenomen. Ook de calculators van fabrikanten geven voor dezelfde pc vaak sterk uiteenlopende waarden, omdat ze verschillende marges hanteren. Kies bij twijfel de grotere gangbare capaciteit.