Monitortest & dodepixeltest

Het makkelijkst met een monitortest in de browser zoals deze. Kies bovenaan een van de zes tabbladen: dode pixels, Hz & FPS, resolutie, ghosting, backlight of banding. Bij de patroontests start je de test op volledig scherm, wissel je van patroon met de pijltjestoetsen, een klik of een tik en sluit je de test af met Esc. Bij Hz & FPS en resolutie worden de waarden direct getoond. Op je telefoon wissel je met een tik van kleur. Op een iPhone is in de browser geen echt volledig scherm beschikbaar, dus de browserbalken kunnen zichtbaar blijven. Een tv test je door een computer via HDMI aan te sluiten. De test draait volledig in de browser, zonder download of account, en er wordt niets geüpload.

De test vult het scherm achtereenvolgens met rood, groen, blauw, wit, zwart, geel, cyaan, magenta en een kleurverloop. Een dode pixel blijft altijd donker en valt op een lichte achtergrond op als een zwarte stip. Een vastzittende pixel licht altijd in één kleur op en valt op tegen zwart: een rode, groene of blauwe stip op het zwarte beeld is meestal een vastzittende subpixel. Valt maar één subpixel uit, dan toont de pixel op wit de mengkleur van de andere twee, bijvoorbeeld een magenta stip als groen ontbreekt. Dit werkt hetzelfde bij lcd- en oledschermen. Maak het scherm vooraf schoon, want stof lijkt op een dode pixel.

Dat wordt bepaald door de norm en de fabrikant. Veel fabrikanten verwijzen nog naar pixelfoutklasse II uit de norm ISO 13406-2 (inmiddels vervangen door de ISO 9241-300-reeks): per miljoen pixels zijn maximaal 2 permanent lichte pixels, 2 permanent donkere pixels en 5 defecte subpixels toegestaan. Bij Full HD met 2,07 miljoen pixels komt dat neer op ongeveer 4 lichte en 4 donkere pixels. Of een pixelfout onder de garantie valt, hangt af van de garantievoorwaarden van de fabrikant of verkoper. Sommige garanderen nul pixelfouten. Lees de voorwaarden voordat je een klacht indient en leg elke fout vast met een foto, de kleur en de positie.

Soms verdwijnt een vastzittende pixel na enkele uren rust of vanzelf, maar een dode pixel is blijvend defect. Niemand kan herstel garanderen. Wees voorzichtig met instructies waarbij je druk op het paneel uitoefent of flitsende video's gebruikt: ze kunnen het scherm beschadigen en snel flitsen kan bij gevoelige mensen een aanval uitlokken. Daarom flitst deze test niet en repareert hij geen pixels: hij maakt ze zichtbaar. Neem bij pixeldefecten binnen de garantieperiode contact op met de fabrikant of verkoper en voeg de foto's van de test toe.

Open het tabblad Hz & FPS. De browser tekent maximaal één keer per beeldverversing. De test meet de tijd tussen twee tekenopdrachten en rekent die om naar hertz: 6,94 ms per beeld is 144 Hz, 16,67 ms is 60 Hz en 4,17 ms is 240 Hz. Dankzij de mediaan beïnvloeden incidentele haperingen de meting nauwelijks. Met de meting van 5 seconden zie je ook jitter en overgeslagen frames. De waarde geldt voor de monitor waarop het venster staat. Hz geeft aan hoe vaak de monitor per seconde een nieuw beeld kan tonen; FPS geeft aan hoeveel beelden je computer berekent. Het tabblad toont beide waarden, maar vervangt geen gamebenchmark.

Meestal is de hogere verversingssnelheid niet ingesteld. Controleer in de beeldscherminstellingen van je systeem, onder geavanceerde beeldscherminstellingen of vernieuwingsfrequentie, of 144 of 165 Hz is geselecteerd. Andere mogelijke oorzaken zijn een kabel of aansluiting die deze snelheid niet ondersteunt (oudere HDMI-versies), een energiebesparingsmodus van de laptop die de browser beperkt tot 60 Hz, of een venster op de verkeerde monitor. Ook variabele vernieuwingsfrequenties zoals G-Sync of FreeSync kunnen afwijkende waarden opleveren.

Op het tabblad Ghosting beweegt een blok met hoog contrast met 240 tot 1920 pixels per seconde over een grijze, zwarte of witte achtergrond. Volg het met je ogen: een lichte of donkere veeg erachter is ghosting. Zulke bewegingstests worden vaak UFO-tests genoemd; de test meet geen reactietijd in milliseconden. Voor backlight bleeding open je het tabblad Backlight in een verduisterde ruimte: lichte vlekken langs de randen en in de hoeken van het zwarte beeld die op dezelfde plek blijven, zijn backlight bleeding. Een gloed die verandert met de kijkhoek is IPS-glow en is normaal bij IPS-panelen. Oledpanelen hebben geen achtergrondverlichting en dus geen backlight bleeding.

Het tabblad Resolutie combineert de schermgrootte in CSS-pixels met de schaalfactor. Een laptop met 1536 × 864 CSS-pixels bij een schaalfactor van 125 % heeft 1920 × 1080 echte pixels. De test herkent gangbare resoluties, zoals Full HD (1080p), WQHD (1440p) en 4K UHD (2160p). Als je de diagonaal in inches invoert, berekent de test de pixeldichtheid: een monitor van 27 inch met 2560 × 1440 pixels heeft 108,8 PPI. Zet de browserzoom op 100 %, anders kan de waarde afwijken. Bij meerdere monitoren geldt de monitor waarop het venster staat.