Uptime- en SLA-calculator: toegestane uitvaltijd berekenen

99,9% beschikbaarheid (uptime) betekent dat een dienst 99,9% van de tijd bereikbaar moet zijn. Dat staat ongeveer 1 minuut en 26 seconden uitval per dag toe, 10 minuten en 5 seconden per week, 43 minuten en 50 seconden per maand en 8 uur, 45 minuten en 58 seconden per jaar. Dit wordt vaak ‘drie negens’ genoemd.

Beschikbaarheid in % = (totale tijd − downtime) ÷ totale tijd × 100. Omgekeerd bereken je de toegestane downtime met periode × (100 − beschikbaarheid) ÷ 100. Bij 30 minuten downtime in een maand van gemiddeld 30,44 dagen kom je zo uit op ongeveer 99,93 %. De downtime zelf meet je via externe monitoring, bijvoorbeeld met de gratis servermonitoring van ZAP-Hosting. Daarna reken je die hier om in de modus ‘Downtime → beschikbaarheid’.

SLA staat voor Service Level Agreement, een overeenkomst tussen aanbieder en klant over de toegezegde servicekwaliteit. De overeenkomst bepaalt welke prestaties een aanbieder toezegt, bijvoorbeeld een beschikbaarheid van 99,9 %. Ligt de gemeten beschikbaarheid in de afgesproken periode daaronder, dan is dat een SLA-schending. Wat er dan gebeurt, bijvoorbeeld een tegoed, staat in de overeenkomst. De calculator rekent het toegezegde percentage om naar toegestane downtime. Reactie- of oplostijden berekent hij niet.

Het aantal negens vat de beschikbaarheid samen: twee negens is 99%, drie negens 99,9%, vier negens 99,99% en vijf negens 99,999%. Elke extra negen deelt de toegestane uitvaltijd door tien. Vier negens staan ongeveer 4 minuten en 23 seconden uitval per maand toe, vijf negens nog maar ongeveer 5 minuten en 16 seconden in een heel jaar.

De meeste aanbieders meten de beschikbaarheid per kalendermaand, sommige per kwartaal of jaar. Dat maakt veel verschil: 99,9% per maand staat één aaneengesloten uitval van hoogstens ongeveer 44 minuten toe, terwijl 99,9% per jaar één uitval van bijna 9 uur toestaat. Kijk daarom in het contract welke periode geldt. De calculator toont je de waarden voor dag, week, maand, kwartaal en jaar.

Dat staat in het betreffende contract. Veel SLA's laten aangekondigde onderhoudsvensters buiten de berekening, net als uitval die de klant zelf heeft veroorzaakt, bijvoorbeeld door eigen software of configuratie. De calculator toont alleen de berekening voor 24 uur per dag, zonder zulke uitzonderingen of kantooruren.

De SLI (Service Level Indicator) is de gemeten waarde, bijvoorbeeld de daadwerkelijke uptime. De SLO (Service Level Objective) is het interne doel, bijvoorbeeld 99,95 %. De SLA (Service Level Agreement) is het contract met de klant en bepaalt wat er gebeurt als de waarde niet wordt gehaald, meestal een tegoed.

De calculator gebruikt gemiddelde kalenderlengtes: een jaar telt 365,25 dagen en een maand een twaalfde daarvan, dus 30,44 dagen. Zo is de jaarwaarde precies twaalf keer de maandwaarde. De 43 minuten en 12 seconden die sommige andere calculators tonen, zijn gebaseerd op een vaste maand van 30 dagen. In een maand met 31 dagen is de toegestane uitvaltijd iets langer, in februari iets korter.